Με την ανάπτυξη καινοτόμων τεχνολογιών που θα έχουν ως βάση την τεχνητή νοημοσύνη και την ηλεκτρονική και γενετική παρακολούθηση, επιδιώκει να διασφαλίσει το μέλλον του αλιευτικό κλάδου στην ΕΕ το κοινοτικό πρόγραμμα «OptiFish», το οποίο «τρέχουν» από φέτος μέχρι και το 2028 19 εταίροι από οκτώ χώρες, έχοντας στη «φαρέτρα» τους ευρωπαϊκά κονδύλια ύψους 5,438,952.504 εκατ. ευρώ.
Πρωταρχικός στόχος του «OptiFish» είναι να διασφαλίσει τη βιωσιμότητα της αλιείας στην Ευρώπη, ενισχύοντας τους μηχανισμούς ελέγχου και, κατ’ επέκταση, την εμπιστοσύνη στα αλιευτικά προϊόντα, όπως επισημαίνεται σε σημερινή ανακοίνωση της ελληνικής reframe.food., η οποία και έχει αναλάβει την επικοινωνία του προγράμματος και την εμπορική εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων του.
Για την πρόοδο του έργου στον πρώτο χρόνο δράσης του το 2024, αλλά και για τον καθορισμό των επόμενων βημάτων, πραγματοποιήθηκε συνάντηση στη Θεσσαλονίκη, με τη συμμετοχή εκπροσώπων από όλους τους εταίρους που το υλοποιούν και οι οποίοι από κοινού επιβεβαίωσαν ότι ζητούμενο του project είναι η αποτελεσματική διαχείριση της αλιείας στην ΕΕ, η αυτοματοποιημένη αναγνώριση ειδών και η μείωση των παράνομων αλιευτικών δραστηριοτήτων.
Τη διοργάνωση της προαναφερόμενης εκδήλωσης ανέλαβαν το Ερευνητικό Ινστιτούτο Φλάνδρας για τη γεωργία, την αλιεία και τα τρόφιμα (ILVO), που είναι ο συντονιστής του έργου, και η reframe.food.
Στο πλαίσιο του έργου αναπτύσσονται τεχνολογίες που αφορούν την υψηλής ανάλυση ταυτοποίηση ειδών και αξιολόγηση της υγείας των ιχθυοπληθυσμών βάσει DNA, με στόχο την αντιμετώπιση λανθασμένων ή ελλιπών αναφορών παρεμπιπτόντων αλιευμάτων και την ανίχνευση προστατευόμενων, απειλούμενων και υπό κίνδυνο ειδών και η λειτουργία και χρήση καμερών ηλεκτρονικής παρακολούθησης για την επιτήρηση των αλιευτικών δραστηριοτήτων, την εκτίμηση της σύνθεσης αλιευμάτων και παρεμπιπτόντων αλιευμάτων και την πρόληψη παράνομων αλιευτικών πρακτικών.
Παράλληλα, όπως επισημαίνεται στην σημερινή ανακοίνωση, στο πλαίσιο του έργου προγραμματίζεται η ρομποτική τεχνολογία για την ακριβέστερη αναγνώριση ειδών και την ενίσχυση της αυτόματης παρακολούθησης αλιευμάτων και η ανάπτυξη και χρήση υπερφασματικών/ πολυφασματικών καμερών για την αξιολόγηση της ποιότητας και της υγείας των ψαριών (βλάβες στο δέρμα, συμπτώματα αλλοίωσης, βακτήρια, παράσιτα κτλ.), τόσο εν πλω όσο και μέσω δοκιμών στην ξηρά.
Επίσης, στο πλαίσιο του έργου πρόκειται να αναπτυχθεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα παρακολούθησης και αναφοράς τόσο για τη συλλογή και ανάλυση δεδομένων ελέγχου αλιευμάτων, όσο και για την παροχή γεωχωρικών πληροφοριών στους αλιείς σε πραγματικό χρόνο για τη βελτίωση των αποφάσεων που λαμβάνουν.
Οι πιλοτικές μελέτες σε πραγματικές συνθήκες
Ακρογωνιαίο λίθο του έργου αποτελεί η δοκιμή των λύσεων που αναπτύσσονται στο πλαίσιο του «OptiFish», μιας και αυτό επιδιώκει να καλύψει βασικές ανάγκες της ευρωπαϊκής αλιευτικής βιομηχανίας, προσφέροντας στους επαγγελματίες καινοτόμες και βιώσιμες λύσεις για την αποτελεσματικότερη διαχείριση της δραστηριότητάς τους.
Οι πιλοτικές μελέτες που πραγματοποιούνται καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα αλιευτικών πρακτικών, από τη βιοτεχνική αλιεία στον Βισκαϊκό Κόλπο (Βόρειος Ατλαντικός Ωκεανός) και τη βενθοπελαγική αλιεία μικρής, μεσαίας και μεγάλης κλίμακας σε Μεσόγειο, Βαλτική και Βόρεια Θάλασσα, μέχρι τη βιομηχανική αλιεία στη Βόρεια Θάλασσα. Εφαρμόζοντας διαφορετικές τεχνολογίες για την παρακολούθηση και τη διαλογή των αλιευμάτων στα διαφορετικά προαναφερόμενα περιβάλλοντα, συλλέγονται πολύτιμα στοιχεία για τον έλεγχο και τη διασφάλιση τόσο της χρηστικότητας, όσο και της επεκτασιμότητας των τεχνολογιών αυτών.
Ο πρώτος χρόνος του «OptiFish», όπως τονίζεται στην ανακοίνωση, σηματοδοτήθηκε από την εποικοδομητική συνεργασία μεταξύ των εταίρων και την παραγωγή πρωτοποριακού έργου στον τομέα της ανάπτυξης καινοτόμων τεχνολογιών και συστημάτων, ενώ ο στόχος για το 2025 είναι να δοκιμαστούν αυτές και να εξελιχθούν, ώστε να «δώσουν» πρακτικές λύσεις στους επαγγελματίες της αλιευτικής βιομηχανίας.